Cerska bitka: 111 godina od prve pobeda Antante u Prvom svetskom ratu
U znak sećanja na Cersku bitku, svakog 19. avgusta obeležava se godišnjica prvog velikog uspeha Antante u Prvom svetskom ratu za koji je zaslužna srpska vojska. Cerska bitka započela je u noći između 15. i 16. avgusta 1914. godine, kada je srpska Kombinovana divizija izvela iznenadni noćni napad na austrougarsku vojsku na padinama planine Cer u blizini sela Tekeriš. U sukobu su učestvovale snage Kraljevine Srbije i Austro-Ugarske Monarhije. Iako se rat kasnije razvijao drugačije, pogotovo od Trojne ofanzive koja je počela u septembru iduće godine, nakon Cerske bitke Austro-ugarske jedinice bile su poražene, i morale su da se povuku uz velike gubitke.
Vojska Kraljevine Srbije donela je prvu pobedu Saveznicima
Na čelu Srbije bio je kralj Petar I Karađorđević, dok je vrhovni komandant vojske bio njegov sin, prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević. Austro-Ugarskom je vladao car Franjo Josif I, a operacije protiv Srbije predvodili su generali Oskar Poćorek i Liborius Frank. Srpskom vojskom u bitki komandovao je general Stepa Stepanović, komandant Druge armije.
Borbe su bile žestoke, vođene u teškim uslovima na brdovitom terenu i tokom noći. Ipak, srpska vojska izvojevala je povlačenje neprijatelja preko Drine, nanevši mu ozbiljne gubitke u ljudstvu i tehnici.
Oslobođenje Šapca i Kraljevine Srbije u Prvom svetskom ratu
Nakon žestokih borbi, srpska vojska je 24. avgusta 1914. godine uspela da oslobodi grad Šabac na obali Save, koji je nekoliko dana ranije bio pod austrougarskom okupacijom.Tokom boravka neprijateljskih trupa, Šabac je pretrpeo teška razaranja i zločine nad civilnim stanovništvom, pa je povratak srpske vojske značio novi talas nade i ponosa.
Oslobođenje Šapca postalo je simbol snage i odlučnosti Srbije da brani svoju teritoriju i narod. Ovaj događaj dodatno je učvrstio ugled srpske vojske, dok je ujedno pokazao da i manja država i narod mogu da pruže snažan otpor jednoj od najvećih evropskih vojnih sila tog vremena.
Vojvoda Stepa Stepanović – heroj Cerske bitke
Posebno mesto u istoriji zauzima vojvoda Stepa Stepanović, komandant Druge armije, koji je svojim odlukama i hrabrošću odigrao ključnu ulogu u pobedi na Ceru. Rođen 1856. godine u selu Kumodraž kod Beograda, Stepanović je bio jedan od najuglednijih i najiskusnijih srpskih vojskovođa.
Tokom Prvog svetskog rata istakao se kao strateg koji je umeo da poveže vojnu disciplinu i razumevanje vojnika na terenu. Posle trijumfa u Cerskoj bitki, unapređen je u čin vojvode, što je bilo najviše vojno zvanje u srpskoj vojsci. Njegovo ime ostalo je upamćeno kao sinonim za odlučnost i veru u pobedu, a danas brojne ulice, škole i spomenici širom Srbije nose njegovo ime u znak zahvalnosti za doprinos slobodi. vojvoda, the highest title in the Serbian army. His name became synonymous with determination and faith in victory, and today numerous streets, schools, and monuments across Serbia bear his name in gratitude for his contribution to freedom.
„Marš na Drinu“ : muzika pobede i sećanja
Svi su dobro upoznati sa prepoznatljivim prvim tonovima kompozicije „Marš na Drinu“ (Marš na Drinu“, ali da li znate ko je iskomponovao i zbog čega? Njen ritam podseća na marševski korak srpskih vojnika koji su prelazili i po 50km dnevno.
Ovu pesmu komponovao je Stanislav Binički kao omaž pobedi srpske vojske u Cerskoj bitki i herojstvu srpskih ratnika. Ubrzo nakon nastanka, postala je simbol otpora i hrabrosti, izvođena na svečanim državnim događajima, vojnim paradama i okupljanjima. „Marš na Drinu“ je prevazišao lokalni značaj i postao međunarodni muzički simbol Prvog svetskog rata. Izvodili su ga mnogi orkestri širom sveta.
Danas je ova pesma i dalje snažno prisutna u kolektivnom pamćenju Srba. Međutim, tekst pesme nastao je tek pola veka nakon bitke, 1964 godine, a napisao ga je srpski pesnik i novinar Miloje Popović Kavaja (1936–2020).
,,Proći će i oni kao i ti na ispitu’’
Režiser Žika Mitrović snimio je „Marš na Drinu“Uloge su pripale mnogim poznatim srpskim glumcima, Ljubi Tadiću, Aleksandru Gavriću, Dragomiru Bojaniću, Ljubiši Jovanoviću.
Jedna od najpoznatijih scena je major Kursula (koga igra Ljuba Tadić), koji kaže:
,,Gospodine Đenerale, sećate se da Vi mene oboriste na ispitu zbog Drine. Ja sam Vam govorio kako će Austrougarska vojska preko Drine, tu je najpovoljnije. Pa eto, oni stvaro udariše preko Drine’’
Na šta general Stepa Stepanović odgovara:
,,Pa eto… Proći će i oni kao ti na ispitu’’
bio je odgovor generala Stepe Stepanovića, što je samo jedna od mnogobrojnih filmskih replika koje su ostale u sećanju svima koji su odgledali film.
Obeležavanje bitke na Ceru
Na današnji dan, 111 godina kasnije, Cerska bitka ostaje simbol hrabrosti, odlučnosti i nacionalnog jedinstva. Obeležavanje dana sećanja na Cersku bitku služi kao podsetnik na prvu veliku pobedu Antante u Prvom svetskom ratu i izuzetnu ulogu Srbije u odbrani slobode.
Spomenici i mesta sećanja – šta posetiti?
Ako želite da saznate više o istoriji i da osetite duh vremena iz 1914. godine, u Srbiji postoje brojna mesta posvećena sećanju na Cersku bitku i oslobođenje Šapca.
Najpoznatiji je Memorijalni kompleks Cerkod sela Tekeriš, gde se svake godine održavaju komemoracije i okupljaju potomci ratnika. U okviru kompleksa nalazi se i spomen-kosturnica sa imenima poginulih vojnika, kao i muzejska postavka posvećena bici.
u Šabcuposetioci mogu obići mesta stradanja civila i vojnika, spomen-table, kao i lokalne muzeje koji čuvaju sećanje na austrougarsku okupaciju i oslobođenje grada 24. avgusta 1914. godine. Poseban doživljaj pruža i Vojni muzej u Beogradu na Kalemegdanu, gde se nalaze originalni predmeti, uniforme i oružje korišćeno tokom borbi.
The Poseban doživljaj pruža i Vojni muzej u Beogradu na Kalemegdanu u Beogradu na Kalemegdanu, gde se nalaze originalni predmeti, uniforme i oružje korišćeno tokom borbi.
Serbian 
English 
